تزریق داخل مفصل💉کاربرد و انواع داروها برای تزریق داخل مفصلی

آخرین به‌روزرسانی در مارس 12, 2026 توسط دکتر فهیمه تفتی متخصص طب فیزیکی ستون فقرات و عصب و عضله – نظام پزشکی 160531

تزریق داخل مفصل یکی از روش‌های ساده، کم‌هزینه، ایمن و بسیار مؤثر در درمان است و به‌طور روتین توسط متخصصین مفاصل انجام می‌شود. تزریق داخل مفصلی درمانی است که از سوزن‌های ظریف برای وارد کردن دارو به مفاصل یا بافت‌های نرم مجاور برای درمان موضعی برخی از بیماری‌های مفصلی استفاده می‌کند.

تزریق داخل مفصل چیست؟

تزریق داخل مفصلی عبارت است از قرار دادن داروها به طور مستقیم در داخل سلول های مفصلی برای درمان بیماری های مربوط به مفاصل، نیاز به تکنیک کاملاً استریل دارد و باید در مراکز پزشکی، اتاق های جراحی کوچک انجام شود البته در شرایط استریل.

تزریق داخل مفصلی روشی است که در آن یک داروی ضد التهابی یا مایع جایگزین مفصل (ویسکو مکمل) مستقیماً در مفصل قرار می‌گیرد.

An intra-articular injection is a type of shot that’s placed directly into a joint to relieve pain. Corticosteroids (steroids), local anesthetics, hyaluronic acid, and Botox are the most common substances injected into joints for this treatment.

تزریق داخل مفصلی نوعی تزریق است که مستقیماً در مفصل قرار می گیرد تا درد را تسکین دهد. کورتیکواستروئیدها (استروئیدها)، بی حس کننده های موضعی، اسید هیالورونیک و بوتاکس رایج ترین موادی هستند که برای این درمان به مفاصل تزریق می شوند.

به نقل از سایت https://www.verywellhealth.com

انواع تزریق داخل مفصلی

انواع مختلفی از تزریق داخل مفصلی برای درمان بیماری های مختلفی استفاده می شود در ادامه به توضیح انواع مختلف تزریق داخل مفصلی می پردازیم:

ردیف	نوع تزریق	توضیحات بیشتر
1	تزریق PRP	پلاسمای غنی از پلاکت (PRP) که از خون خود فرد بیمار برای تولید پلاسما و تزریق استفاده می کنند
2	تزریقHA	اسید هیالورونیک (HA) یک مولکول قند طبیعی است که در غلظت های بالا در پوست فرد یافت می شود.
3	تزریق کورتون	آمپول های کورتیزون تزریق هایی هستند که می توانند به تسکین درد، تورم و سوزش در ناحیه خاصی از بدن شما کمک کنند.
4	تزریق سلول بنیادی	BMAC (سلول های بنیادی مشتق از مغز استخوان)

تزریق PRP : پلاسمای غنی از پلاکت (PRP) حاوی دو جزء اصلی است: پلاسما، قسمت مایع خون، و پلاکت‌ها، سلول‌های خونی حیاتی که در فرآیندهای ترمیم بدن نقش دارند. پلاکت‌ها به دلیل نقش خود در لخته شدن خون شناخته شده‌اند، اما همچنین فاکتورهای رشدی را آزاد می‌کنند که روند ترمیم و بازسازی بافت‌ها در محل آسیب را آغاز می‌کنند.

به طور خلاصه، PRP خون با غلظت پلاکت بالاتر از معمول است. برای تولید PRP، متخصصان پزشکی نمونه‌ای از خون بیمار را استخراج کرده و آن را در یک سانتریفیوژ پردازش می‌کنند. این دستگاه نمونه را به شدت می‌چرخاند تا پلاکت‌ها را از سایر عناصر خون جدا کند، که منجر به یک مخلوط غلیظ در پلاسما می‌شود.

این پلاسمای غنی شده به ناحیه آسیب دیده تزریق می شود و فرآیندهای بهبود طبیعی بدن را افزایش می دهد. این درمان فاکتورهای رشد بیولوژیکی در سلول های خونی را برای بهبود بافت آسیب دیده تقویت می کند.

درمان PRP برای اسپریین‌ها و استرین‌های مزمن لیگامنت و تاندون که درمان‌های محافظه‌کارانه دیگر (فیزیوتراپی، استراحت، داروها) شکست خورده‌اند، بهترین عملکرد را دارد، از جمله:

• آسیب‌های روتاتور کاف، از جمله پارگی‌های جزئی و کامل
• آرنج تنیس و گلف
• استرین‌های همسترینگ و هیپ
• اسپریین‌های زانو و بی‌ثباتی
• سندرم پاتلوفمورال و تاندینوز پاتلا
• اسپریین‌های مچ پا
• تاندینوز آشیل و فاسییت پلانتار
• هِرنیای ورزشی و پوبالژیای ورزشی
• آرتروز زانو، هیپ و سایر مفاصل

تزریق سلول بنیادی : سلول‌های بنیادی با آسپیره کردن مغز استخوان از پشت لگن بیمار جمع‌آوری می‌شوند. این روش فقط ناراحتی کمی را ایجاد می‌کند. آسپیره شامل پلاکت‌ها، سلول‌های بنیادی مزانشیمال و انواع دیگر سلول‌های بنیادی استفاده شده در درمان سلول‌های بنیادی بزرگسالان است.

 مغز استخوان در داخل یک دستگاه مخصوص قرار داده می‌شود و این فرآیند پلاکت‌ها و سلول‌های بنیادی را از بقیه محصولات خون جدا می‌کند. این غلظت مغز استخوان، که BMAC یا غلظت آسپیره مغز استخوان نامیده می‌شود، در طول درمان سلول‌های بنیادی به ناحیه آسیب‌دیده مجدداً تزریق می‌شود.

تزریق HA: Hyaluronic acid که به اصطلاح به آن HA می گویند یکی دیگر از انواع تزریقات داخل مفصلی است که در آن از ژل هیالورونیک اسید برای درمان بیماری های مفاصل از جمله آرتروز گردن و کمر استفاده می شود. اسید هیالورونیک یک ماده طبیعی است که در مایعات چشم و مفاصل یافت می شود. به عنوان یک بالشتک و روان کننده در مفاصل و سایر بافت ها عمل می کند. اشکال مختلف اسید هیالورونیک برای اهداف آرایشی استفاده می شود. اسید هیالورونیک همچنین ممکن است بر نحوه پاسخ بدن به آسیب تأثیر بگذارد و به کاهش تورم کمک کند.

نحوه انجام تزریق داخل مفصل

 روش تزریق داخل مفصلی به صورت زیر می باشد:

آماده سازی ابزار:

آزمایشگاه در شرایط استریل سوزن استریل 23G برای مفاصل بزرگ و 25G برای مفاصل کوچک. سرنگ 1.2 میلی لیتر یا 5 میلی لیتر. ترجیحا از سرنگ های پلاستیکی یکبار مصرف استفاده کنید الکل پنبه، ید و نوار چسب استریل داروها:

کورتیکواستروئیدهای سریع الاثر (کوتاه اثر): هیدروکورتیزون استات، پردنیزولون استات. برای یک دوره درمان 3 بار تزریق کنید. هر تزریق با فاصله 3-4 روز انجام می شود.

 کورتیکواستروئیدهای کند اثر (بادوام): بتامتازون، دیپروپیونات دیپروسپان. دپو مدرول. بیش از دو تزریق برای یک دوره درمان تزریق نکنید، هر دوز با فاصله 7-10 روز است.

نووکائین یا زایلوکائین: برای بی حس کردن قبل از تزریق کورتیکواستروئید استفاده می شود یا می توان آن را همراه با کورتیکواستروئیدها برای تسکین درد استفاده کرد.

داروهای ضد شوک دوز کورتیکواستروئیدها: برای مفاصل بزرگ مانند زانو و شانه: دوز معادل 5 میلی گرم پردنیزولون تزریق کنید (مثلاً هیدروکورتیزون استات: 1 میلی لیتر از دارو را تزریق کنید).

برای مفاصل کوچک مانند آرنج، مچ دست، مچ پا: 0.5 میلی لیتر از دارو. توجه: نباید سوء استفاده شود، هر دوره باید با فاصله 3-6 ماه، حداکثر 2-3 بار در سال تزریق شود. مهمترین چیز درمان بیماری اصلی است. تزریق کورتیکواستروئید تنها درمان علامتی است.

روش عمل روش را برای بیمار توضیح دهید. از بیمار در مورد سابقه پزشکی و سابقه حساسیت دارویی بپرسید. سوابق پزشکی خود یا نسخه روماتولوژیست خود را بررسی کنید. قبل از تزریق، بیمار باید معاینه شود تا اندیکاسیون ها مجدداً تأیید شود و موارد منع مصرف رد شود. محل تزریق را تعیین کنید. محل تزریق را با الکل ید یا بتادین ضد عفونی کنید. دوز و محل صحیح را تزریق کنید.

تشخیص عوارض در صورت وجود مانند: شوک، خونریزی … محل تزریق را ضد عفونی کرده و با نوار طبی بپوشانید. پس از تزریق به بیمار آموزش دهید: از مصرف آب اجتناب کنید، از عفونت محل تزریق خودداری کنید، با آب شسته نشود و دارو را به مدت 24 ساعت روی محل تزریق بمالید.

 به بیماران در مورد واکنش های دردناک احتمالی پس از تزریق (ناشی از کریستال های دارو که به صورت آرتریت میکروکریستالی ایجاد می شود) هشدار دهید. اگر محل تزریق بیش از 3 روز متورم و دردناک باشد، مراجعه به پزشک ضروری است.

واکنش محل تزریق در عرض 24 ساعت (تورم، درد، قرمزی محل تزریق)، معمولاً 6-12 ساعت پس از اولین یا دومین تزریق رخ می دهد: برای بیمارانی که داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی مصرف می کنند، مسکن ها. عفونت موضعی را درمان کنید (در صورت وجود) و تشخیص را بررسی کنید یا بخیه های استریل را دوباره بررسی کنید.

آتروفی پوست، آتروفی عضلانی، تغییر رنگدانه پوست در محل تزریق. این عارضه اغلب با اتصالات تاندون، به ندرت با تزریق داخل مفصلی رخ می دهد. می توان از نشت دارو به داخل پوست جلوگیری کرد، محل سوراخ شدن سوزن در صورت وجود ضایعه پوستی، نباید به تزریق دارو در موقعیت قبلی ادامه داد. بیمار باید تحت نظر باشد. این عارضه خطرناک نیست اما زیبایی شناسی را تحت تاثیر قرار می دهد. به طور خلاصه، تزریق داخل مفصلی یک روش ساده است، اما باید کاملاً استریل باشد تا علائمی مانند پر کردن مخاط، کاهش آرتریت و کاهش تکثیر غشای سینوویال در شرایط پاتولوژیک را درمان کند.

پس از تزریق، بیمار باید تحت نظر باشد تا در صورت بروز واکنش‌های موضعی یا عفونت، آتروفی عضلانی، آتروفی پوست و موارد دیگر، فوراً برای معاینه و درمان به پزشک اطلاع داده شود. اگر نگران عوارض این نوع تزریق هستید می توانید با پزشکان متخصص ما در کلینیک ویستان مشورت نمایید.

کاربرد تزریق داخل مفصلی چیست؟

مواردی که نیاز به تزریق داخل مفصلی دارند عبارتند از:

موارد مصرف تزریق داخل مفصلی کورتیکواستروئید بیماری های مفاصل با سینوویت غیر عفونی، آرتریت روماتوئید، آرتریت پسوریاتیک، آرتریت مزمن نوجوانان،… سیستیت سبورئیک دنبالچه سینوویال، به ویژه سینوویال کوکسیکس مرحله 2 پوپلیتئال، که به عنوان سینوویال کوکسیکس مرحله 2 پوپلیتئال نیز شناخته می شود. برای تزریق داخل مفصلی اسید هیالورونیک آرتروز مفاصل شانه و زانو می تواند تزریق مفاصل انگشتان، مفاصل ران و… اما در کشور ما تزریق فقط در مفاصل شانه و زانو انجام می شود.

تزریقات استروئید داخل مفصلی (IASI) می‌توانند یک روش مؤثر برای درمان انواع مختلف درد مفاصل، از جمله درد ناشی از آرتروز، یک بیماری که در آن غضروف محافظ و بالشتک مفاصل با گذشت زمان از بین می‌رود، باشند.

برای درمان آرتروز، استخوان‌های قبلاً توسط غضروف جدا شده مستقیماً روی هم می‌مالند، که منجر به آسیب به استخوان و ایجاد مفاصل دردناک می‌شود. آرتروز شایع‌ترین نوع آرتروز است و یک علت اصلی ناتوانی در بزرگسالان مسن است، که اغلب ستون فقرات، انگشتان، شست‌ها، هیپ‌ها، زانوها یا انگشتان پا را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

انواع تزریقات داخل مفصلی برای درمان آرتروز امروزه در مراکز پیشرفته پزشکی از جمله مرکز تخصصی ویستان توسط پزشکان متخصص انجام می شود.

استروئیدها یا کورتیکواستروئیدها داروهایی هستند که برای تقلید از هورمون‌های طبیعی تولید شده توسط بدن طراحی شده‌اند که به کاهش التهاب کمک می‌کنند. استروئیدها ممکن است برای کاهش التهاب در تاندون‌ها و لیگامنت‌ها در مفاصل مبتلا به آرتروز استفاده شوند. کورتیکواستروئیدها ممکن است برای مدت کوتاهی (هفته‌ها تا ماه‌ها) درد ناشی از آرتروز را تسکین دهند یا ممکن است تسکین طولانی‌تری را فراهم کنند.

تزریقات استروئید داخل مفصلی می‌توانند یک گزینه درمانی مؤثر برای برخی از بیماران باشند. این روش کم‌تهاجمی و بدون پیچیدگی است. قبل از تزریق واقعی استروئید، پزشک یک بی‌حس‌کننده موضعی در ناحیه درمان تزریق می‌کند تا پوست را بی‌حس کند. سپس پزشک استروئید را تزریق می‌کند.

پس از تزریق استروئید داخل مفصلی، اغلب یخ زدن ناحیه مانند شانه یخ زده مفید است، زیرا خود تزریق باعث مقداری تورم خواهد شد. بلافاصله پس از عمل، احتمالاً احساس راحتی خواهید کرد زیرا ناحیه از تزریق اول بی‌حس‌کننده موضعی بی‌حس خواهد شد.

تزریق هر ماده ای به مفصل یا تاندون خطراتی را به همراه دارد، اگرچه احتمال عوارض ناشی از تزریق استروئید داخل مفصلی کم است. خطرات شامل آسیب به تاندون، رباط یا عصب است. خونریزی در بافت؛ و عفونت بسیار مهم است که محل تزریق در روزهای پس از تزریق از نظر علائم قرمزی، تورم غیرمعمول یا عفونت تحت نظارت دقیق قرار گیرد.

به طور کلی انواع تزریق داخل مفصلی برای درمان بیماری های زیر کاربرد دارد:

·  آرتروز

·  پارگی‌های مزمن جزئی روتاتور کاف

·  پارگی‌های جزئی مداوم تاندون، مانند آرنج تنیس، فاسییت پلانتار، پارگی‌های تاندون چهارسر و پاتلا

·  پارگی‌های جزئی عضله

·  پارگی‌های منیسکال (غضروف) در زانو

موارد منع مصرف برای تزریق داخل مفصلی:

ضایعات مفاصل ناشی از عفونت های باکتریایی و قارچی عفونت ها را نمی توان رد کرد ضایعات عفونی روی پوست در محل های تزریق و در نواحی نزدیک به محل تزریق. علاوه بر این، در مورد موارد منع مصرف کورتیکواستروئیدهای داخل مفصلی مانند: دیابت، فشار خون بالا باید احتیاط کرد. این موارد باید قبل از تزریق تثبیت شده و پس از تزریق به منظور کنترل اپیدمی نظارت شود.

انواع داروها برای تزریق داخل مفصل

5 نوع کورتیکواستروئید تزریقی وجود دارد که دارای برچسب فعلی سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) برای تزریق‌های داخل مفصلی (IA) هستند. این‌ها شامل متیل پردنیزولون استات، تریامسینولون استات، بتامتازون استات و بتامتازون سدیم فسفات، تریامسینولون هگزاسنتونید و دگزامتازون هستند.

کورتیکواستروئیدها هم اثر ضد التهابی و هم اثر سرکوب کننده ایمنی دارند، اما مکانیسم عمل آن‌ها پیچیده است. کورتیکواستروئیدها مستقیماً روی گیرنده‌های استروئیدی هسته‌ای عمل کرده و در چندین سطح زنجیره التهابی و ایمنی را قطع می‌کنند.

به این ترتیب، آن‌ها نفوذپذیری عروقی را کاهش داده و تجمع سلول‌های التهابی، فاگوسیتوز، تولید سوپراکسید نوتروفیل، متالوپروتئاز و فعال‌کننده متالوپروتئاز را مهار می‌کنند و از سنتز و ترشح چندین میانجی التهابی مانند پروستاگلاندین و لوکوترین‌ها جلوگیری می‌کنند. انعکاس‌های ضد التهابی بالینی این اعمال کاهش اریتما، تورم، گرما و حساسیت مفاصل ملتهب و افزایش ویسکوزیته نسبی با افزایش غلظت هیالورونیک اسید (HA) است

تزریق‌های داخل مفصلی CS اغلب برای درمان شرایط التهابی حاد و مزمن استفاده می‌شوند. به خصوص در زمان شعله‌ور شدن OA، زمانی که شواهدی از التهاب و افیوژن مفصلی وجود دارد، تزریق‌های CS اپیزودهای حاد درد را کاهش داده و تحرک مفصل را افزایش می‌دهند[44]. همچنین، با توجه به ارتباط کندرولیز با شعله‌ور شدن OA، تزریق داخل مفصلی CS برای درمان کوتاه‌مدت شعله‌ور شدن بیماری توصیه می‌شود.

هزینه تزریق داخل مفصل

تزریق داخل مفصلی امروزه در مراکز مختلف درمانی در کشور ما بخصوص در کلینیک ویستان به طور گسترده ای مورد استفاده قرار می گیرد.

اما هزینه های این نوع درمان چگونه است؟ آیا نسبت به سایر درمان ها هزینه کمتری دارد؟

در پاسخ به این سوالات باید بگوییم که تزریق داخل مفصل به دلیل داشتن انواع مختلفی معمولا هزینه های متفاوتی نیز دارد به عنوان مثال هزینه انواع تزریق داخل مفصلی در کلینیک ویستان در سال 1403 به صورت زیر می باشد:

تزریق اوزون 2 میلیون تومان

تزریق ژل هیالورونیک اسید 695 هزار تومان

تزریق ژل ویسکور 1650 هزار تومان

و تزریق پی آر پی 1 میلیون و 550 هزار تومان که در سال 1403 پایینترین نرخ نسبت به سایر مراکز درمانی می باشد

در صورت داشتن اطلاعات بیشتر در خصوص هزینه های انواع تزریق داخل مفصل می توانید با مشاوران ما در کلینیک ویستان تماس بگیرید.

مزایای تزریق داخل مفصل

مزایای روش تزریق داخل مفصلی عبارتند از:

این دارو در مفصل قرار می گیرد و هیچ اثری ندارد، بنابراین کل بدن از طریق تزریق خون، اثرات داروی درمان را به حداکثر می رساند، بنابراین ناحیه مفصل نیاز به درمان دارد. درمان تزریق داخل مفصلی برای کاهش پاسخ التهابی، کاهش تکثیر غشای سینوویال و مکمل موکوس در درمان آرتروز.

عوارض تزریق داخل مفصل

یک سوزن به دو دلیل اصلی به داخل مفصل وارد می‌شود: آسپیراسیون مایع (آرتروسنتز) برای تشخیص یا تزریق داروها. از نظر عملی، اکثر تزریق‌ها به مفاصل شامل یک گلوکوکورتیکوئید، یک بی‌حس‌کننده موضعی یا ترکیبی از این دو است. تزریق‌های گلوکوکورتیکوئید بافت نرم و داخل مفصلی به طور کلی بی‌خطر هستند، اما می‌توانند منجر به عوارض جانبی سیستمیک و موضعی شوند.

عوارض آسپیراسیون مفصل یا تزریق گلوکوکورتیکوئید در بزرگسالان در اینجا مورد بحث قرار می گیرد. عوارض این روش ها در کودکان، جزئیات بیشتر در مورد آرتریت سپتیک و بورسیت، و سایر جنبه های آسپیراسیون و تزریق بافت نرم و مفصلی در جاهای دیگر شرح داده شده است، از جمله:

●آرتریت سپتیک و بورسیت

● اندیکاسیون ها و تکنیک آسپیراسیون و تزریق مفاصل در بزرگسالان و کودکان

تزریق داخل مفصل برای چه کسانی مناسب است؟

تزریق داخل مفصلی استروئیدها می تواند در درمان انواع مختلف آرتریت غیر عفونی، برای مدیریت درد ناشی از آرتریت دژنراتیو، ضربه ای یا التهابی مفید باشد. سایر مواد مانند اسید هیالورونیک را می توان به صورت داخل مفصلی تزریق کرد.

درمان بیماری اسکلتی عضلانی خارج مفصلی، مانند تاندونیت، سینوویت، یا فاسیایت، می تواند با تزریق مستقیم کورتیکوئیدها در داخل یا در کنار ساختار بیمار انجام شود و US ابزاری عالی برای هدایت دقیق این تزریقات است.

تزریق‌های درمانی داخل مفصلی برای تسکین کوتاه‌مدت و میان‌مدت مفصل دردناک توصیه می‌شوند، اما روند روند بیماری را تغییر نمی‌دهند. این در موارد مونوآرتریت التهابی، آرتریت دژنراتیو و کپسولیت چسبنده در شانه توصیه می شود. 5 تزریق در مفاصل کوچکتر نتایج بهتری نسبت به مفاصل بزرگتر داشته است. آکرومیوکلاویکولار، استرنوکلاویکولار، کارپومتاکارپال، زانو، ساب تالار و مفاصل مچ پا و پا محل های رایج برای تزریق در آرتریت التهابی و دژنراتیو هستند.

سوالات رایج درباره تزریق داخل مفصل